Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej PROVITA Spółka z o.o.
 
 
Dzisiaj jest
 

   

 

 

Poradnie

Opieka nad pacjentem

Profilaktyka i promocja zdrowia

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

PROGRAM PROFILAKTYKI

PRZEWLEKŁEJ OBTURACYJNEJ CHOROBY PŁUC

 

Opis problemu zdrowotnego

 

Przewlekła obturacyjna choroba płuc, zwana dalej POChP, jest nową nazwą łączącą dotychczas znane schorzenia: przewlekłe zapalenie oskrzeli i rozedmę płuc. Obie choroby często występują razem, a ich najczęstszą przyczyną jest wieloletnie palenie papierosów. Choroba ta prowadzi do upośledzenia wymiany gazowej w płucach, skutkującego przewlekłym niedotlenieniem organizmu i powstaniem zespołu serca płucnego. Początek choroby jest nieuchwytny, a w pierwszych latach niemal bezobjawowy. Pierwsze objawy choroby - kaszel i skąpe odkrztuszanie plwociny – najczęściej nie wzbudzają niepokoju chorych i są przez nich lekceważone. Ponieważ przyczyną POChP w zdecydowanej większości przypadków jest palenie papierosów, powyższe objawy są kojarzone z tym faktem, a nie z samą chorobą. Dokuczliwym objawem POChP jest duszność. Niestety jest to późny objaw, który pojawia się w chwili, gdy około połowa powierzchni wentylacyjnej płuc zostaje nieodwracalnie zniszczona. Według zaleceń rozpoznawania i leczenia POChP opracowanych przez Polskie Towarzystwo Ftyzjopneumonologiczne PTFP - wyróżnia się IV stadia zaawansowania POChP.

Wczesny okres choroby (stadium I) nie powoduje, poza porannym kaszlem, innych objawów. Duszność pojawia się dopiero w II (umiarkowanym) lub w III (ciężkim) stadium choroby i dopiero wtedy stawia się rozpoznanie. Ostatnie stadium choroby (IV - bardzo ciężka POChP) cechuje się znaczną skłonnością do infekcji dróg oddechowych, postępującym inwalidztwem oddechowym z koniecznością częstych hospitalizacji.

Leczenie farmakologiczne, rehabilitacja oraz tlenoterapia stosowane w ciężkich postaciach POChP jest kosztowne i poprawiają jedynie jakość życia nie hamując postępu choroby. Skuteczne leczenie, które mogłoby zahamować postęp już rozwiniętej choroby nie jest znane. Jedynym skutecznym działaniem jest zaprzestanie przez chorego palenia tytoniu. Wiadomo również, że choroby można uniknąć, jeśli osoby z wysokim ryzykiem zachorowania na POChP ( palacze papierosów mający przewlekły kaszel) przestają palić.

Profilaktyka pierwotna i wtórna oraz właściwe leczenie hamuje jej dalszy rozwój
i zapobiega inwalidztwu oddechowemu.

Według cytowanych wyżej zaleceń PTFP uważa się, że:

  • główną przyczyną POChP jest palenie tytoniu zarówno czynne jak i bierne;

  • dodatkowymi czynnikami usposabiającymi do wystąpienia POChP jest praca
    w zawodach: górnictwo, hutnictwo, transport, przemysł drzewny, papierniczy, włókienniczy, cementownie i przetwórstwo zboża a także niski status socjoekonomiczny;

  • najbardziej skuteczną i najtańszą metodą zapobiegającą chorobie oraz istotnie wpływającą na rokowanie i przebieg POChP jest zaprzestanie palenia tytoniu (czynnego i biernego)
    na każdym etapie choroby;

Wynika z tego wniosek, że uzasadnionym i ważnym ekonomicznie postępowaniem jest:

  • wykrycie przewlekłej obturacyjnej choroby płuc w początkowej fazie (stadium I lub II);

  • objęcie świadczeniobiorców stałą opieką lekarza POZ;

  • stałe motywowanie świadczeniobiorców do rzucenia nałogu palenia papierosów i ochrona palaczy biernych.

 Jedynymi sposobami zmniejszenia chorobowości i umieralności na POChP jest wczesne rozpoznanie choroby i konsekwentne działania antynikotynowe. Chorobę można rozpoznać w każdym, nawet we wczesnym „bezobjawowym” stadium, za pomocą badania spirometrycznego.

 

Przyczyny istnienia problemy zdrowotnego

 

Za główny czynnik etiologiczny POChP uważa się palenie tytoniu (czynne i bierne), które także wpływa na cały przebieg choroby. Według danych statystycznych w Polsce pali tytoń ok. 9-10 mln. osób. Ograniczenie tego zjawiska powinno być zasadniczym działaniem profilaktycznym, związanym z dużymi korzyściami zdrowotnymi, jak również obniżałoby społeczne i ekonomiczne koszty leczenia chorób tytoniozależnych, w tym POChP.

 

Waga problemu zdrowotnego dla społeczeństwa

 

Według corocznego raportu Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) na  POChP cierpi około 600 milionów ludzi. Rocznie z jej powodu umiera około trzech milionów ludzi.

W Polsce na POChP choruje przeszło 2 mln osób, co stanowi ponad 5 proc. społeczeństwa. Aktualnie  wykrywa się 3,03 przypadków na 1000 mężczyzn  i 1,71 na 1000 kobiet. Badania wykazują, że co dziesiąty Polak powyżej 30-tego roku życia ma objawy POChP. Każdego roku 3,6 proc. z hospitalizowanych pacjentów to chorzy na tę chorobę. Jest ona częstą przyczyną zwolnień chorobowych, rent inwalidzkich i przedwczesnej śmierci. Stanowi ok. 20 proc. wszystkich przyznawanych rent inwalidzkich (rocznie ok. 20 tys.). Renty przyznaje się chorym, często w średnim wieku, między 50 a 60 rokiem życia. Oznacza to zmniejszenie produktywności oraz rosnące z roku na rok pośrednie i bezpośrednie koszty leczenia. Rocznie około 15 tysięcy Polaków umiera z powodu POChP.

Koszty leczenia POChP w Polsce nie są znane. Tymczasem na świecie
są porównywalne z kosztami leczenia nowotworów płuc. Długość życia chorych na POChP jest 4-krotnie dłuższa niż chorujących na raka płuc stąd koszty leczenia w bilansie kilkuletnim są na tym samym poziomie, a czasem wyższe.

 

Dotychczasowe próby rozwiązania problemu

 

W latach 2000-2002 realizowano w Polsce program profilaktyczny POChP „Poznaj wiek swoich płuc” (www.pochp.org). Wykonano badanie spirometryczne u około 100 000 osób z grupy ryzyka (palacze papierosów powyżej 40 roku życia). Co piąta zbadana osoba miała spirometryczne cechy POChP. W żadnym programie profilaktycznym nie uzyskano tak wysokiego procentu nowo wykrytych chorych.

Działania profilaktyczne obejmujące wieloletnich palaczy tytoniu przy stosunkowo niewielkich kosztach pozwalają osiągnąć wymierne efekty zdrowotne, ekonomiczne
i społeczne.

 

CELE OGÓLNE I SZCZEGÓŁOWE PROGRAMU

 

Cel główny:

 

ograniczenie zachorowalności, inwalidztwa i umieralności z powodu POChP poprzez kompleksowe działania edukacyjno-diagnostyczne i terapeutyczne w grupach wysokiego ryzyka.

 

Cele pośrednie:

 

  • upowszechnienie wiedzy o POChP, czynnikach jej ryzyka oraz zdrowotnych i społecznych skutkach choroby,

  • wdrożenie taniej i skutecznej metody badań przesiewowych, wykrywających POChP w grupach ryzyka,

  • realizowanie programu edukacji antytytoniowej i leczenie nałogu palenia u osób  zagrożonych i chorych na POChP,

  • diagnozowanie i leczenie chorych na POChP wg przyjętego algorytmu postępowania,

  • przeprowadzenie specjalistycznej diagnostyki różnicowej u osób mających objawy kliniczne a nie spełniających kryteriów rozpoznania stadium POChP,

  • zwiększenie skuteczności wykrywania wczesnych stadiów POChP przez lekarzy POZ i rodzinnych oraz właściwe kwalifikowanie pacjentów do leczenia specjalistycznego,

  • zmniejszenie liczby hospitalizowanych z powodu późno wykrytej POChP,

  • obniżenie kosztów leczenia chorych na POChP,

  • zmniejszenie liczby rent inwalidzkich, przyznawanych z powodu rozwiniętej POChP,

  • włączenie lekarzy POZ i rodzinnych do aktywnej profilaktyki POChP wśród swoich podopiecznych.


Źródło: materiały NFZ

 

     
 

Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej PROVITA Spółka z o.o.

ul. Powstańców Wielkopolskich 2A; 89-410 Więcbork

tel. 52 389 71 01 ; tel/fax 52 389 85 61; provita@onet.pl

 
 
© PROVITA Spółka z o.o.